Custom web development in Athens: what you are actually buying

Σχεδόν κάθε εταιρεία ανάπτυξης στην Αθήνα θα σας πει ότι το site που σας προτείνει είναι custom. Η λέξη δεν έχει αυστηρό ορισμό και, για να είμαστε δίκαιοι, δεν είναι ακριβώς ψέμα. Καλύπτει όμως τρία διαφορετικά προϊόντα. Κοστίζουν διαφορετικά, αντέχουν διαφορετικά όταν πιέζονται και γερνούν με εντελώς διαφορετικό ρυθμό.

Το πρώτο είναι ένα theme με τα δικά σας χρώματα. Αγοράστηκε μια άδεια, άλλαξαν η παλέτα και το λογότυπο, και μπήκαν από τέσσερα έως εννέα plugins για να κάνει όσα ζητούσαν οι προδιαγραφές. Το δεύτερο είναι ένας page builder, δηλαδή WordPress με Elementor ή κάτι αντίστοιχο. Εκεί η διάταξη στήθηκε πράγματι για εσάς, αλλά πάνω σε μια μηχανή που δεν φτιάχτηκε για εσάς. Το τρίτο είναι ένα site γραμμένο από το μηδέν. Κάθε κομμάτι του υπάρχει επειδή το χρειάστηκε μια σελίδα. Και δεν έχει κανένα κομμάτι που να μην μπορούν να το διαβάσουν οι δικοί σας άνθρωποι.

Και τα τρία λέγονται custom. Μόνο το τρίτο συμπεριφέρεται σαν custom δεκαοκτώ μήνες μετά, όταν η επιχείρηση ζητήσει κάτι που οι αρχικές προδιαγραφές δεν είχαν φανταστεί ποτέ. Αυτό είναι όλο το επιχείρημα. Και αξίζει να πούμε με ακρίβεια από τι φτιάχνεται το τρίτο.

Στη δική μας περίπτωση: React για τη διεπαφή, Next.js για την απόδοση των σελίδων και τη δρομολόγηση, Node.js από πίσω, PostgreSQL από κάτω, και TypeScript σε όλη τη διαδρομή, από τη βάση δεδομένων ως το κουμπί. Το περιεχόμενο ζει σε ένα headless CMS, ένα σύστημα διαχείρισης περιεχομένου χωριστό από την εμφάνιση του site. Έτσι η ομάδα marketing αλλάζει κείμενα χωρίς developer και χωρίς να χαλάει τη διάταξη. Τίποτα από αυτά δεν είναι εξωτικό. Το διαλέξαμε επίτηδες: πάνω σε αυτό τρέχουν η Meta, το Netflix, το Shopify και το μισό internet. Ο λόγος είναι απλός: πρέπει να μπορείτε να δώσετε τον κώδικα σε οποιονδήποτε ικανό developer στον κόσμο και να είναι παραγωγικός μέσα σε μια εβδομάδα. Αυτό το εξασφαλίζει η ίδια η επιλογή. Δεν είναι τυχαίο.

Στην Ελλάδα το επιχείρημα έχει ακόμη μεγαλύτερο βάρος απ' ό,τι στις περισσότερες αγορές, λόγω των διασυνδέσεων. Ένα σοβαρό ελληνικό εταιρικό site σπάνια είναι απλό φυλλάδιο. Είναι η βιτρίνα μπροστά από συστήματα που υπάρχουν εδώ και σχεδόν πουθενά αλλού. Το myDATA για τη διαβίβαση παραστατικών στην ΑΑΔΕ. Ένα ERP που συνήθως είναι Softone, Entersoft ή Epsilon και όχι SAP. Πληρωμές μέσω Viva Wallet, Everypay ή τραπεζικού gateway, με δόσεις, γιατί η αγορά περιμένει δόσεις. Παράδοση στις ACS, Speedex, Γενική Ταχυδρομική ή ΕΛΤΑ, η καθεμία με δική της μορφή voucher και δικό της τρόπο να γράφει τον αριθμό αποστολής.

Για αυτόν τον συνδυασμό δεν υπάρχουν έτοιμα plugins που να συντηρούνται. Ένα τέτοιο plugin θα είχε μόνο μερικές χιλιάδες πιθανούς πελάτες. Υπάρχουν μόνο σκόρπιες συνδέσεις, γραμμένες μία φορά από όποιον έφτιαξε το προηγούμενο site. Από τότε δεν τις συντηρεί κανείς, κι όμως κρατούν όρθια τη ροή των παραγγελιών σας. Το custom development στην Αθήνα είναι, τις περισσότερες φορές, η απόφαση να σας ανήκουν αυτές οι συνδέσεις, αντί να τις νοικιάζετε από κάποιον που δεν απαντά πια στα email.

Η δεύτερη τοπική ιδιαιτερότητα είναι η γλώσσα. Και εδώ γίνονται τα περισσότερα λάθη από όλη αυτή τη λίστα. Τα ελληνικά και τα αγγλικά πρέπει να έχουν πραγματικές, χωριστές διευθύνσεις με σωστό hreflang, την ένδειξη που λέει στις μηχανές αναζήτησης ποια σελίδα αντιστοιχεί σε ποια γλώσσα. Όχι έναν διακόπτη μέσα στη σελίδα, που αφήνει τις μηχανές αναζήτησης να βλέπουν μόνο μία εκδοχή. Γραμματοσειρές που ο designer διάλεξε κοιτώντας τα ελληνικά τους γράμματα, όχι μετά το launch. Κεφαλαίοι τίτλοι χωρίς τόνους, γιατί αυτός είναι ο κανόνας και ένα CSS transform δεν τον ξέρει. Μια αναζήτηση στο site που βρίσκει ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ όταν κάποιος γράψει papadopoulos. Και που το βρίσκει και όταν παραλείψει τον τόνο, γιατί οι περισσότεροι τον παραλείπουν.

Έπειτα έρχεται το κομμάτι που όλοι συμφωνούν ότι μετράει, αλλά λίγοι το εφαρμόζουν στ' αλήθεια. Συγκατάθεση που πράγματι σταματά τα scripts, και δεν περιορίζεται να τα περιγράφει. Δεδομένα που μένουν μέσα στην ΕΕ. Σύμβαση επεξεργασίας που κατονομάζει τους υπεργολάβους επεξεργασίας. Και analytics που δουλεύουν και όταν ο επισκέπτης αρνηθεί. Ο GDPR δεν είναι ένα banner. Είναι απόφαση αρχιτεκτονικής. Ή την παίρνετε νωρίς ή την πληρώνετε ακριβά αργότερα, ως διόρθωση.

Υπάρχουν δουλειές που δεν αναλαμβάνουμε, και αξίζει να το πούμε. Αν το site είναι ένα φυλλάδιο που δεν θα αλλάξει για τρία χρόνια, μια landing page, ένα μενού, μια διεύθυνση κι ένα τηλέφωνο, αγοράστε το theme. Θα είστε μια χαρά. Όποιος σας πει το αντίθετο σας πουλά τη δική του προτίμηση. Το custom αξίζει το κόστος του σε προϊόντα που αλλάζουν συνεχώς, Εκεί, το πόσα μπορεί να ζητήσει η επιχείρηση εξαρτάται από το τι επιτρέπει η πλατφόρμα. Αυτό το όριο είναι που πραγματικά αγοράζετε.